Bir yıldızın etrafında dolanan ve kendisi yıldız olmayan doÄŸal gök cisimlerine gezegen adı verilir. Dar anlamıyla, GüneÅŸ Sistemi içinde, GüneÅŸ’in doÄŸrudan uydusu olan ve Uluslararası Gökbilim BirliÄŸi (IAU) tarafından bu tanıma uygun bulunmuÅŸ 8 gök cismini belirlemede kullanılır. GüneÅŸ Sistemi’nde, resmi olarak kabul edilen ‘sekiz gezegen’den baÅŸka, bu cisimlerle boyut, yörünge ve fiziksel özellikler açısından aynı gruba konabilecek yeni gök cisimlerinin keÅŸfedilmesi, bir yandan da baÅŸka yıldızların etrafında da GüneÅŸ Sistemi gezegenlerine benzer gök cisimlerinin dolandığının saptanması, ‘gezegen’ tanımının sınırlarının bulanıklaÅŸmasına neden olmuÅŸtur.

Uluslararası Gökbilim BirliÄŸi’nin (IAU), 1919 yılından bu yana kabul ettiÄŸi GüneÅŸ Sistemi’nin 8 gezegeni, güneÅŸe yakınlık sıralarına göre ÅŸunlardır:

1. Merkür,
2. Venüs,
3. Dünya,
4. Mars,
5. Jüpiter,
6. Satürn,
7. Uranüs,
8. Neptün
Bu 8 gezegenin dışında daha önce gezegen olarak tanımlanan Plüton IAU’nun yeni tanımlamasına göre Cüce Gezegen olarak kabul edilmektedir.

Güneş Sistemi dışındaki gezegenler
1995 yılında Michel Mayor ve Didier Queloz tarafından 51 Pegasi adlı yıldızın çevresinde dönen bir gök cismi keÅŸfedildiÄŸinde, bu cismin ‘gezegen’ olarak tanımlanması uygun görüldü. 1995-2005 yılları arasında yapılan gözlemlerle, 100′ü aÅŸkın deÄŸiÅŸik yıldız çevresinde dolanan 150′den fazla gezegen bulundu. GüneÅŸ Sistemi gezegenleri ile karıştırılmaması için bu cisimlere ‘GüneÅŸ dışı gezegenler’ veya GüneÅŸ Sistemi dışı gezegenler adı verilmektedir. Yine karışıklığı önlemek amacıyla, bu tür gezegenlerin yıldızları ile birlikte oluÅŸturdukları sistemlere genel olarak gezegen sistemi ya da ‘yıldız sistemi’ adı verilmektedir. ‘GüneÅŸ Sistemi’ adı ise, yalnızca özel ad olarak GüneÅŸ ve uydularının oluÅŸturduÄŸu gezegen sistemini tanımlamada kullanılır. ek olarak 1996 yılında amerikalı uzay bilimcisi arthur frank elbourn ‘un yapmış olduÄŸu bir takım araÅŸtırmalar uzay hakkında daha da fazla bilgi almamızı saÄŸlamıştır. arthur frank elbourn un yapmış olduÄŸu çalışmlarda 10 olan gezegen sayısı aslında 12 gezegen vardi. goono ve afelbourn ismi verdiÄŸi iki gezegen daha keÅŸfetti. nasa tarafından doÄŸrulanan bu gezegenler fazla medyaya duyurulmadı.

Tarih boyunca gezegen kavramı
Elimize ulaÅŸan tarihsel kayıtlar incelendiÄŸinde, Türkçe’nin genç sözcüklerinden olan ‘gezegen’in diÄŸer dillerde uzun süredir var olan karşılıklarının, gökyüzünde yıldızların alışılmış hareketlerinden farklı davranışları ile dikkati çeken ‘aykırı’ yıldızlar için kullanıldığı görülür. Batı dillerinde gezegen kavramı Eski Yunan’da ‘başıboÅŸ dolaÅŸan’ anlamında kullanılan planitis (πλανήτης) sözcüğünden türetilmiÅŸ sözcüklerle ifade edilmektedir. Yakın tarihe kadar Türkçe’de kullanılan Arapça kökenli seyyare sözcüğü de benzer anlam taşımaktadır. Türkçe gezegen sözcüğü de, bu yıldızların gökyüzünde diÄŸer sabit yıldızların arasında ‘gezinmelerinden’ esinlenilerek türetilmiÅŸtir.

17.ci yüzyıla dek bilinen beÅŸ gezegen (Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn), insan kültürü ile tarih boyunca içiçe olmuÅŸ, çeÅŸitli kültürlerde tanrılarla baÄŸdaÅŸtırılarak mitolojinin, klasik elementlerle baÄŸdaÅŸtırılarak felsefenin ve astrolojinin önemli bir parçasını oluÅŸturmuÅŸlardır. 17.ci yüzyılda Kopernik’in o güne dek yaygın olan yermerkezli görüşü sarsan kozmolojik devrimi ile güneÅŸmerkezli evren anlayışının ağırlık kazanması sonucunda dünyanın da bir gezegen olduÄŸu kabul edilmiÅŸ, böylece gezegen kavramı ‘gökte başıboÅŸ dolaÅŸan yıldız’dan günümüzdeki gökbilimsel anlamına oturmuÅŸtur.

18.ci yüzyılda keÅŸfedilen Uranüs gezegenler listesine yedinci sırayla kolaylıkla eklenirken, 1801 ve 1802′de GüneÅŸ Sistemi’nin Ceres ve Pallas adlarını alan iki yeni üyesi bulunduÄŸunda, küçüklükleri nedeniyle gezegen sayılmayarak Sir William Herschel’in verdiÄŸi asteroit tanımı içine alındılar. Ä°zleyen yıllarda keÅŸfedilen benzer niteliklerde yeni küçük gök cisimleri de bu kategoriye eklendiler. Böylece Titius-Bode yasasının öngördüğü ÅŸekilde Mars ile Jüpiter yörüngeleri arasında bir baÅŸka gezegen bulunması gerektiÄŸi sorunu çözümlenmiÅŸ oldu. Ancak bu kez Uranüs yörüngesindeki tedirginliklerden sorumlu yeni bir gezegen arayışı baÅŸladı. Bu sorunun yanıtını da 1846 yılında bulunan ve sekizinci gezegen olarak benimsenen Neptün getirdi. GüneÅŸ Sistemi içinde gözlenen tüm tedirginliklerin henüz keÅŸfedilmemiÅŸ bir ‘bilinmeyen gezegen’ ile açıklanabileceÄŸi yaklaşımının bu ÅŸekilde meyvasını vermesi, ‘gezegen avcılarını’ cesaretlendirerek dokuzuncu gezegenin aranmasına baÅŸlandı. Ancak, giderek daha güçlü teleskopların yapılması, gökyüzünü inceleyen insan ve kuruluÅŸ sayısının artması, 19.yüzyıl sonunda astrofotografi tekniÄŸinin ortaya çıkması gibi geliÅŸmeler sayesinde önemsiz sayılacak gökcisimlerinin saptanabilir hale gelmesine ve yeni bulunan asteroit sayısının bini aÅŸmasına karşın, 1930′da Plüton bulunduÄŸunda neredeyse yüz yıl geçmiÅŸti. Bu uzun bekleyiÅŸ, Plüton’a dokuzuncu gezegen olma onurunu kazandırırken, açıklamasını da birlikte getiriyordu: yeni gezegen o ana dek bilinen en küçük gezegen Merkür’ün yarısından daha küçük çapta ve otuzda biri kütlesinde, aralarında Ay’ın da bulunduÄŸu birçok gezegen uydusundan daha küçük, üstelik alışılmadık bir yörüngede idi. Bütün bunlara karşın, en büyük asteroit Ceres’ten daha büyük olan ve GüneÅŸ çevresinde dönen dokuzuncu büyük gök cismi olan Plüton’un dokuzuncu gezegen sıfatı 20. yüzyıl sonlarına kadar tartışma konusu olmadı.

Hollandalı gökbilimci Kuiper tarafından kuramsal olarak ortaya atılan ve bugün Kuiper kuÅŸağı olarak bilinen bölge, GüneÅŸ’ten 30-50 A.Ãœ (astronomi ünitesi-gökbilim birimi) yani yaklaşık 4,5-7,5 milyar km. uzaklıktaki alanı kaplar ve GüneÅŸ çevresinde dönen çok sayıda küçük gök cisminin bu aralıkta yer aldıklarına 1950′lerden bu yana inanılmaktadır. 1992 yılında, o ana dek Kuiper kuÅŸağının bilinen tek üyesi Plüton gezegeni iken, (15760) 1992 QB1 geçici adıyla tanınan ‘ilk Kuiper kuÅŸağı cismi’nin bulunması ve bunu kısa sürede çok sayıda yenilerinin izlemesi ile bu yeni gök cisimi sınıfı bir kavram olarak netleÅŸmeye baÅŸladı. Plüton’un bilimsel anlamda bu sınıfın bir üyesi olduÄŸu gökbilim çevreleri tarafından kabul edilirken, hala bir gezegen olarak kabul edilip edilmeyeceÄŸi konusu popüler bir tartışma biçimini aldı. Uluslararası Gökbilim BirliÄŸi (IAU) 1999 yılında Plüton’un resmi olarak GüneÅŸ sistemi’nin dokuzuncu gezegeni kabul edildiÄŸini ve bunun deÄŸiÅŸtirilmesinin düşünülmediÄŸini açıklayan bir bildiri yayınlamak zorunda kaldı.

NASA’nın, astronotları Mars’ın 25 saat süren bir gününe hazırlamak amacıyla yaptığı bir araÅŸtırma, Dünya’da uykusuzluk rahatsızlığı çekenler için çare olabilir.

NASA için araştırmayı yapan bilim adamları, 25 saatlik bir Mars gününe astronotların hazırlanmaları amacıyla denekleri akşamları iki kez 45 dakika çok parlak ışığa maruz bıraktılar.

İnsanların biyolojik saatinin 23 saat 47 dakikadan 24 saat 48 dakikaya çıkabileceğini ortaya koyan araştırma, ışığın biyolojik saat için önemini gösterdi.

Araştırmanın, deneğin akşam iki kez 45 dakika canlı ışığa maruz bırakılmasıyla uyku döngüsünün uzatılabileceğini ortaya koyduğunu belirten bilim adamları, ışıkla tedavinin, saat farkı veya gece çalışma gibi uyku düzeninde bozulmaya neden olan unsurlardan ötürü uykusuzluk rahatsızlığı çekenler için yardımcı olabileceğini kaydettiler.

Kablosuz klavye ve kablosuz lazer fareden oluşan bu özel seti, alıcısını USB portuna takarak dizüstülerde da kullanmak mümkün. Vista uyumlu LX710 Kablosuz Masaüstü, özel yumuşak tuş takımı ile ayrı bir rahatlık sunuyor.

Bu yeni teknolojili ürün, Logitech’in lazer fare teknolojisini güçlü sayısal fotoÄŸraf kontrolleri ile birleÅŸtirerek, resimlerin ve diÄŸer görüntülerin düzenleme, görüntüleme ve paylaşımını oldukça kolaylaÅŸtırıyor. Lazer izleme teknolojisi ile kullanıcılar bu düzenlemeleri piksel hassasiyetinde gerçekleÅŸtirebiliyor. Klavyede bulunan özel tuÅŸlar sayesinde kullanıcılar favori resim uygulamalarını baÅŸlatabilir, resimleri döndürebilir, büyütüp, küçültebilirler. Klavyenin ayrıca, etkin dijital müzik navigasyonu saÄŸlayan kullanışlı bir medya paneli de bulunuyor.

Raporda dikkati çeken en önemli verinin, bilgisayar korsanlarının sistemlere eriÅŸme oranındaki ciddi artış olduÄŸuna iÅŸaret edilen açıklamada, Nisan ayında bir önceki aya göre saldırılarda yüzde 7′lik bir artış olduÄŸu bildirildi.

*Bak Barbie’ciÄŸim,sen daha TOY sun.

*Türkiye’de en demokratik olay, trafik kazaları; herkes eziliyor…

*Tüh!.. Amortiyi tek rakamla kaçırdım yine…

*Oğlum,senin zayıflaman için daha 40 fırın ekmek yemen lazım..

*Suçlu ayağa kalk!..Çocuklu bayana yer ver!..

*Daha son kullanma tarihine çok var, YavaÅŸ iç ÅŸu meyve suyunu…

*Ödümü patlattın.. 80 yıla kadar ölürsem sebebi sensin.

*Her hakkı saklıymış. Bende de bunca Hakkı nerede diyordum.

*Maaş 250 milyon mu? Aaa başlarım böyle işe haa..

*Atı alan Ãœsküdar’ı geçti. Biz takibe devam ediyorum merkez. Tamam!..

*Şu çocuğu doğuramadım yaaa!..İçimde kaldı.

*Kedi ulaÅŸamadığı ciÄŸere mundar der. Ondan sonra “KonuÅŸan kedi” olarak çok meÅŸhur olur.

*Kızımı ne doktorlar, ne mühendisler istedi. Bizde baktık evde kalacak,size verelim dedik, berber bey oğlum!..

*Çorbamdan kıl çıktı.. Beni kimle aldatıyosunuz garson bey?..

*Beni deniz tutar, Ali tutar, Cem tutae.. Severler beni..

*Bayram deÄŸil, seyran deÄŸil.. Allah Alah!… Bir türlü çıkartamadım sizi..

*Hava korsanı uçağı kaçıracaktı,yapamadı.. Çünkü; uçağı kaçırdı…

*Çingeneler Amerikayı nasıl okur? ABE DE..

*Rüyalar da hormonlu artık, akÅŸam aksakallı nine gördüm…

*Avrupadan gelen soğuk hava dalgası, ülkemizi etkisi altına aldı.. Yok abi, Avrupa bizi sevmiyor işte, kabul edelim artık!..

*Uzun lafın kısası : U.L.

*Oyunu ayakta alkışladım.. Ay yok ÅŸekerim, oturacak yer yoktu…

*Cinayet masası, idam sehpası, elektrikli sandalye, ölüm döşeÄŸi… Bu ev pek tekin deÄŸil hanım.. Yürü gidelim…

*Zencinin biri denize düşerse ne olur? Tabii ki ıslanır..

*Dün kazı kazandan kaz kazandım )

*Yumurtanı sahanda mı yersin? Yoksa deplasmanda mı?

*Alfabe artık 28 harf, “O” ÅŸimdi asker! (Ultra ultra Ä°ÄŸrenç)

*Ağrı kesicin varda, Erciyes kesicin var mı?

*Volkswagen Pass-at , Åžahsi oynama !

*Oğlum Geldin mi? Hayır, daha gelmedim!

*1 , 2 , 3 TIP!.. Hayır!?! 1, 2, 3 Mühendislik !

*Hakan Şükür sahada sakatlanmış. Kim taşımış? Hakan Taşıyan…

*Sigaraya ayrı, içkiye ayrı paramı veriyorsun. Tütün kolonyası iç…

*Seni görünce gözlerim dolar, kulaklarım mark.

*Kadın hakkı diye bir ÅŸey yokur. Çünkü Hakkı erkek ismidir…

*AÄŸlarsa anam aÄŸlar gerisi playback yapar…

*Kendim için bir ÅŸey istiyorsam namerdin Allah’ım anneme güzel bir gelin nasip et!! Aminnnnnn…

*Yıkanan Ton’a ne denir? Washington!

*Geçen gün bir taksi çevirdim, hala dönüyor!

*Cin Ali mavi mürekkebe düşerse ne olur? Blue Jean.

*Sen kimi kandırıyorsun, bu söylediklerine kim inanir? Kadir Ä°nanır…

*Kitabım evde kaldı. Aaa ben kitabını evli sanıyordum!

*Basamakta durmayın otomatik kapı çarpar, böler, karekökünü alır…

*Seven unutmaz, eight unutur…

*Ä°yi ki Italya’da doÄŸmamışız! Neden? Çünkü Ä°talyan’ca bilmiyoruz!

*Sizin araba ne malı? Alman malı! Bizimki de klimalı!

*Yangın dolabını açarsan ne olur? Yang kızar…

*Adamın biri yarın ölücem demış. Yarmışlar hakkaten ölmüş…

*İnsanları niye kafasına su dökerek uyandırırlar? Çünkü suyun kaldırma kuvveti vardır.

*Köfteyle möfte arasında ne fark vardır? Biri kıymadan yapılır diÄŸeri mıymadan…

*Geçen gün kamyonu sürdüm, Leonardo da Vinci…

*Fransızların nesi ek******? “Fran”ları tabii ki!

*Çok iyi göbek atan kazana ne denir? İyi oynayan kazansın!

*Tem otoyoluna muz düşerse ne olur? Temmuz…

*Yerin kulağı war benim de kulağım war. Ben yer miyim? Hayır yemem…

*Bir adam karısını dövüyormuş, kapı calmış karısını dövmeye bırakmış, neden? Eşek sudan gelmiş.

*Tomi’nin annesi kimdir? Anatomi